Miễn giảm thuế Thu nhập doanh nghiệp

Theo quy định của Luật Khuyến khích Đầu tư trong nước (sửa đổi) số 03/1998/HQ10; Nghị định số 51/1999/NĐ-CP ngày 29/3/2002 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung Danh mục A, B, C và Thông tư số 98/TT-BTC ngày 24/10/2002 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện miễn thuế, giảm thuế cho các đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư thì hộ kinh doanh nếu có đầu tư vào các lĩnh vực, ngành nghề theo danh mục, địa bàn được hưởng ưu đãi đầu tư thì hộ kinh doanh nếu có đầu tư vào các lĩnh vực, ngành nghề theo danh mục, địa bàn được hưởng ưu đãi đầu tư đều thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN).

 Đi sâu tìm hiểu việc thực hiện các ưu đãi về thuế thu nhập doanh nghiệp cho các dự án được các hộ kinh doanh thực hiện thì lại nảy sinh nhiều vấn đề nhất là về nguyên tắc, thủ tục thực hiện miễn, giảm thuế.

Theo quy định tại điều 21 Luật thuế TNDN thì "thủ tục thực hiện miễn thuế, giảm thuế, chuyển lỗ chỉ áp dụng đối với cơ sở kinh doanh đã thực hiện chế độ kế toán, hoá đơn chứng từ và nộp thuế theo kê khai". Cũng tại tiết 1.1 điểm 1 phần IV Mục E Thông tư số 128/2003/TT-BTC hướng dẫn thi hành Nghị định số 164/2003/NĐ-CP ngày 22/12/2003 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật thuế TNDN về nguyên tắc, thủ tục miễn, giảm thuế TNDN "các ưu đãi về thuế TNDN chỉ áp dụng đối với cơ sở kinh doanh có đủ điều kiện được ưu đãi thuế; thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hoá đơn chứng từ; đã đăng ký thuế và nộp thuế theo kê khai".

Như vậy về nguyên tắc, thủ tục của việc thực hiện ưu đãi thuế trong giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư thực chất là công việc tiếp theo để tiến hành miễn, giảm thuế TNDN trên cơ sở xem xét một cách cụ thể số thuế được miễn, số thuế được giảm là bao nhiêu, mà muốn xác định được số liệu này phải căn cứ vào kết quả hạch toán trên sổ sách kế toán.

Trên thực tế khi các hộ kinh doanh đã được cấp giấy phép ưu đãi đầu tư do hầu hết đều đã ngộ nhận rằng mình có đủ điều kiện quy định của việc cấp "giấy phép ưu đãi đầu tư" trong đó về thuế thu nhập doanh nghiệp được miễn, giảm cho thời gian đầu kể từ khi có thu nhập chịu thuế, nên đa số không chú trọng đến việc thực hiện chế độ kế toán và đăng ký thuế. Xuất phát từ nhận thức trên trong quá trình đầu tư và đưa cơ sở kinh doanh đi vào hoạt động cơ quan thuế buộc phải xem xét kỹ việc thực hiện chế độ kế toán, hoá đơn chứng từ trên cơ sở phân loại hộ theo hình thức đăng ký nộp thuế.

Thứ nhất: Các hộ kinh doanh đã được cấp giấy phép ưu đãi đầu tư, nhưng không thực hiện ghi chép sổ sách kế toán theo chế độ quy định, không theo dõi được kết quả lỗ, lãi một cách cụ thể, thậm chí có cơ sở với suy nghĩ chủ quan cho rằng vốn của mình bỏ ra thì mình biết khi nào có lãi, hiện đang trong thời kỳ chưa thu hồi được vốn đầu tư làm gì có lãi mà có thuế thu nhập chịu thuế. Do nhận thức như vậy nên đã đăng ký hình thức nộp thuế ấn định hàng tháng thì thuộc diện hộ không được ưu đãi thuế TNDN theo giấy phép đầu tư.

Thứ hai: Các hộ đã được cấp giấy phép ưu đãi đầu tư, có thực hiện chế độ sổ sách kế toán, đăng ký kê khai nộp thuế  giá trị gia tăng và thu nhập doanh nghiệp theo cách tính trực tiếp trên doanh thu, hay nói một cách khác đây là loại hộ thực hiện chế độ kế toán giản đơn (một sổ) mới phản ánh ghi chép được số tiền thu được trên sổ theo dõi doanh thu mà chưa hạch toán đầy đủ các chi phí đầu vào theo chế độ quy định, nên không xác định được số lỗ, lãi một cách cụ thể, mặc dù trong thực tế đang trong giai đoạn có thu nhưng chưa đủ bù đắp chi phí... Đối với loại hộ này căn cứ vào các quy định trên thì vẫn thuộc diện không được xem xét hưởng ưu đãi thuế TNDN theo giấy phép ưu đãi đầu tư.

Thứ ba: Các hộ thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, đăng ký kê khai và nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên phần giá trị gia tăng và phản ánh được số lỗ, lãi một cách cụ thể trên sổ kế toán thì được miễn, giảm thuế TNDN theo giấy phép ưu đãi đầu tư.

Để khuyến khích các hộ kinh doanh cá thể đầu tư vào các lĩnh vực, ngành nghề, mặt hàng thuộc danh mục, địa bàn được cấp giấy chứng nhận ưu đãi đầu tư theo quy định của Luật khuyến khích đầu tư trong nước và Luật thuế TNDN; đồng thời để các đối tượng nộp thuế nắm bắt đầy đủ các chính sách theo quy định hiện hành về nguyên tắc thực hiện các ưu đãi thuế để từ đó có quyết định đầu tư đúng đắn và thực hiện đúng các quy định để được ưu đãi về thuế TNDN, mong các ngành chức năng nên xem xét làm rõ những quy định về miễn giảm, đồng thời nên có tư vấn, hướng dẫn, giúp thành phần kinh tế này hạn chế đến mức thấp nhất những lỗi do thiếu hiểu biết, thiếu thông tin giúp họ thực hiện đúng đắn, đầy đủ các quy định về chính sách hiện hành để được hưởng các ưu đãi về thuế, đảm bảo công bằng, hợp lý về quyền lợi và nghĩa vụ.

Bấm vào đây để biết thêm chi tiết